0351

Trochę historii

DZIAŁANIA POPRZEDZAJĄCE POWSTANIE TEATRU POLSKIEGO

25 listopada 1869 r. powołana została Komisja Tymczasowa, w której skład weszli: Teodor Jarnatowski, Władysław Kosiński, Roman Szymański, Leon Śmitkowki i Teodor Żychliński. Podczas zebrania z Bazarze 18 grudnia 1869 r. Komisję przekształcono w Komitet Teatralny.

Zadaniem Komitetu było doprowadzenie do wzniesienia gmachu teatralnego i utworzenie sceny polskiej.

Komitet wystosował też apel o darowizny na rzecz budowy teatru.

Komitet Teatralny na  wiecu 13 grudnia 1870 r. podał do wiadomości, że właściciel ziemski Bolesław Elogiusz Potocki z Będlewa (hrabia ziemianin z Będlewa, działacz społeczny i gospodarczy) w formie darowizny odstąpił Spółce swą poznańską posiadłość – dom z ogrodem przy ul. Królewskiej 5 (obecnie ul. K. Libelta). Uhonorowano ten gest 22 kwietnia 1871 r., kiedy dokonano urzędowego aktu zawiązania Spółki pod nazwą SPÓŁKA AKCYJNA TEATR POLSKI W OGRODZIE POTOCKIEGO.

Z uwagi na to, że nieruchomość odstąpiona przez Potockiego zdaniem Rady Nadzorczej nie była odpowiednia na potrzeby teatru, postanowiono ją sprzedać za 12 tys. talarów, a następnie poszukać innego miejsca pod budowę.

22 czerwca 1871 r., za cenę 44 tys. 700 talarów, nieruchomość przy ul. Berlińskiej nr 31 (później nr 18) od radcy miejskiego i budowniczego Stanisława Hebanowskiego.

Sam Hebanowski działkę tę wcześniej odkupił od kupieckiej rodziny Roberta i Berty Aschów. Znajdował się na niej pochodzący z początku XIX w. jednopiętrowy  murowany budynek frontowy z wysokim dachem krytym dachówką i trzy tylne budynki gospodarcze.

Jak pisze W. Koryzna, „dla rozprzestrzenienia i wyrównania placu pod teatr dokupiono następnie dwie parcele graniczących nieruchomości p. Czwaliny i p. Skórzewskiej”. czyli tereny na tyłach dawnej posesji rodziny Aschów. Należy nadmienić, że Hebanowski, sprzedając nieruchomość, zobowiązał się do sporządzenia kosztorysu budowy, jak i wykonania projektu gmachu teatralnego, zrzekając się za to wynagrodzenia.*

*Teatr Polski w Poznaniu, Jerzy Borwiński, Stefan Drajewski, Wydawnictwo Miejskie Posnania, Poznań 2015, s.15-18.