Sypanie okopów. Polska polityka historyczna wobec Zagłady

24 maja 2019 r.

g. 19.00

Duża Scena

 

W rozmowie wezmą udział: 

• Anna Wolff-Powęska (Instytut Zachodni w Poznaniu)
• Piotr Forecki (Wydział Nauk Politycznych i Dziennikarstwa UAM)
• Jacek Leociak (Instytut Badań Literackich PAN, Centrum Badań nad Zagładą Żydów)

 

Spotkanie poprowadzi: Przemysław Czapliński (Wydział Filologii Polskiej i Klasycznej UAM)

 

Wokół książki Piotra Foreckiego „Po Jedwabnem. Anatomia pamięci funkcjonalnej” 

 

Piotr Forecki świetnie rozpoznał procedury manipulowania, maskowania czy mistyfikowania pamięci o Zagładzie w różnych obszarach polskiego dyskursu publicznego. Swobodnie porusza się po ogromnym i zróżnicowanym materiale źródłowym: od gazet i czasopism, po film, radio i telewizję; od dokumentów parlamentarnych, przez akty prawne, do podręczników szkolnych. Odsłania przed czytelnikami zarówno myślowy rodowód, jak i mechanizmy tego, co określa zapożyczonym z nowej humanistyki terminem »backlash«. Pod tym pojęciem kryją się bowiem działania mające charakter kontruderzenia, będące ofensywną reakcją obronną na wszystko, co zagraża jedynie słusznym wzorcom pamięci historycznej i tożsamości narodowej. Autor uważnie śledzi konsekwencje debaty, jaka rozpoczęła się po publikacji książki Jana Tomasza Grossa o zbrodni w Jedwabnem i pokazuje wielką mobilizację uczonych, publicystów, polityków, instytucji państwa i Kościoła – by powrócić do tego, co było przed Grossem, a jego samego zneutralizować i unieważnić. Ta obrona przez atak ma swoje słowa-klucze: »patriotyzm afirmatywny« przeciwko »patriotyzmowi krytycznemu«; »wspólnota dumy« przeciwko »pedagogice wstydu«. Na straży heroiczno-martyrologicznego snu o Bezgrzesznej stoją już nie tylko ludzie, lecz także instytucje państwa. Książka Foreckiego budzi nas z tego snu do dorosłego życia na jawie.

/ prof. dr hab. Jacek Leociak /